یکی از ویژگی های دنیای امروز، دسترسی آسان و سریع به آگاهی های بسیار و در پهنه ای بزرگتر از پیش است. ولی همچون گذشته ممکن است در این آگاهی رسانی اشتباهاتی هم صورت گیرد. در نتیجه این اشتباهات نیز با همان سرعت و آسانی و در همان پهنه گسترده منتشر می شوند. وظیفه ما در این گونه موارد این است که از امکانات روز استفاده کنیم و در همان وسعت این اشتباهات را گوشزد کنیم.

  در دنیای کوهنوردی، ناچاریم از دانش جغرافیا نیز بهره مند شویم. بنابراین روی این اطلاعات دقت بیشتری می کنیم. بر این اساس اینجانب متوجه پاره ای اشتباهات در ذکر نامهای کوههای دور و بر خود شده ام و احتمال بسیار می دهم که در سرزمینهایی که برای من ناشناخته هستند نیز چنین اشتباهاتی صورت گرفته باشد. متأسفانه این اطلاعات نادرست مورد استناد دیگر کسان نیز قرار می گیرند و با توجه به اینکه این نامها به مکانهای مورد توجه کوهنوردان تعلق دارد و پیوسته در گزارشات و نقشه های مورد نیاز آنها به کار گرفته می شود، بیم آن می رود که در اندک زمانی در همه جا فراگیر شوند همان گونه که هم اینک در نقشه هایی که توسط معتبر ترین مؤسسات منتشر می شود، این اشتباهات به چشم می خورند. از همه بدتر در مراجع فراگیر اینترنتی از جمله «ویکی پدیا» که یک فرهنگ نامه اینترنتی است و فراگیر ترین آنها به شمار می رود نیز دیده می شوند. 

 در این بحث به نام کوهی که آبشار «شوی» یعنی بزرگترین و با شکوه ترین آبشار ایران از آن فرو می ریزد می پردازم. بسیاری از کوهنوردان در گزارشات خود نام این کوه را کوه «چهل و یک» ذکر کرده اند و بسیاری دیگر نیز به این گزارشات استناد کرده اند و همان گونه که در بالا نوشتم در ویکی پدیا هم با وجود آن که طبق استانداردهای خود روی مطالبش کنترلهایی انجام می دهد، همین نام را در شرح «آبشار شوی» ذکر کرده است. جالب است که برای کسی این سؤال پیش نیامده که اگر نام این کوه بر اساس شماره ترتیب «چهل و یک» باشد پس کوههای «یکم» تا «چهلم» در کجا هستند؟ و یا اگر «چهل و یک» تعداد پدیده هایی باشد که در آن کوه وجود دارد مانند: «چهل چشمه» و «هفت چشمه» و «هشت پیچ» و «هفت کوه» و ... ، این چهل و یک پدیده در این کوه، کدامند؟ من روی این قضیه حساس شدم و از ساکنان محلی نام این کوه را پرسیدم. و متوجه شدم که نام آن در اصل «چورو یک»  (Choro Yak یا Choro Yek) است و گویا نخستین بار شخصی، در زمانی نام این کوه را از کسی پرسیده و به اشتباه «چورو یک» را «چهل و یک» شنیده و آن را گزارش کرده و همین نام نادرست منبع و مأخذ سایرین نیز قرار گرفته است.

«چورو یک» یعنی چه؟

  برای اینکه بحث بالا را روشن تر و مستدل تر کنم توضیحی در مورد معنای «چورو یک» می دهم: مردمی که در اطراف آبشار شوی زندگی می کنند، بختیاری هستند و در گویش خود به «آب»، «او» می گویند. و به ریزش یا چکیدن آب نیز «چُرّه» کردن می گویند. در بعضی جا ها «چیر» کردن نیز می گویند. بنا بر این واژه های «چورو» و «چیرو» که معادل «چور آب» و «چیر آب» هستند، به معنای آب در حال ریزش می باشند. پسوند «یک» نیز برای همه آشنا است. معمولاً برای اینکه بخواهیم اهمیت بالا و برتری چیزی را بیان کنیم، به آن عنوان «یک» می دهیم. با این توضیحات متوجه می شویم که «چورو یک» به معنای «آب در حال ریزش» و یا آبشار خیلی بزرگ است.

  بد نیست بگویم که در استان چهارمحال و بختیاری، در نزدیکی شهر گندمان نیز از کوه کلار جویباری سرازیر است که به آن «چیرو» که همان «چیراب» است می گویند.

  در پایان از همه کسانی که نام اشتباه این کوه را به کار برده اند خواهش می کنم که آن را اصلاح کنند تا این نام نادرست بیش از این پراکنده نشود.  علی اکبر قلمی، اهواز- 23/3/88

پی نوشت:

  • این مطلب در تاریخ 22/5/89 مورد بازنگری و اصلاح قرار گرفت. علت آن نیز به دست آوردن آگاهی های بیشتر در این زمینه بود.
  • در حال حاضر این اشتباه در ویکی پدیا اصلاح شده. این کار پسندیده نشان دهنده تعهد و غزم بالای گردانندگان این سایت در اطلاع رسانی بهینه می باشد.